SALLAMA RENK VİDEOLARI GARDIROBUNUZU YIĞINA DÖNÜŞTÜRMESİN 

"Çerez" renk analizi videolarına dair ele alacak olduğum bu blog yazısında amacımı en baştan paylaşayım ki beklentilerinizi boşa çıkartmayayım. Eğer aynı fikirdeysek, belki size kendinizi koruyabileceğiniz(!) yeni bir bakış açısı sunabilirim.

Benim itirazım asla o 'eğlencelik' videolara değil. Hepimiz ilgi alanlarımız doğrultusunda o aşağı kaydırmaları keyifle yapıyoruz.

Asıl itirazım; “o videolardan bilgi aldım” sanrısıyla, normalde kendinizi sabote etmeyecekken, yanlış makyaj renklerine yatırım yapmanız ve geri dönüşü zor saç renklerine yönelmeniz, kullanılmayacak alışverişler yapmanız... Hatta daha da ötesi, kendinize yanlış bir mevsim teşhisi koyup, halihazırda işleyen gardırobunuzu çalışmayan bir yığına dönüştürmenize engel olmak. Sizi bu yanılgıdan alıkoymak ve vaktinizi korumak arzusundayım.

Neden derseniz, bu yanılgıya düşmüş çok kişi ile karşılaşıyorum ve konuyu gündeme taşımak yönünde sorumluluk hissettim.  İzlediklerinizdeki eksik ve yanıltıcı bilgilerle kafanızın karışması, size faydadan çok zarar veriyor. Danışanlarımın neredeyse üçte biri kapımı bu kafa karışıklığıyla çalıyor; o videoları hiç izlemeselerdi emin olun hataları çok daha az olurdu.

Dünyanın herhangi bir yerinde profesyonel bir renk analizi seansından geçtiyseniz, aşağıda yazacaklarım ilginizi çekmeyecektir, zira deneyimlediniz ve doğruyu/yanlışı zaten ayıracak bilinçtesiniz. 

Eğlencelik videolarda ne oluyor?

Renk analizinde kumaşın cilt rengini değiştirmesi sadece bir fizik kuralı. Tuğladan bir duvarın, beyaz tavana turunculuk katması gibi... Önümüze düşen videoların büyük kısmı de cildinize tutulan kumaşın bu kaçınılmaz fiziksel yansımasından ibaret.. Bu videolarda bol renk var, bol curcuna var, bol yorum var ama bir de azımsanmayacak eksik var: Analiz!

Mesleğimizin işlevi kumaşları dizip, birbirine açı oluşturan şeylerin birbirine yansıyacağını göstermek değil. Bu yansımaya göre bilgi ve deneyim doğrultusunda “analiz” etmek. Renk "analizi" işte.. 

Gördüğünüzü izlerken, onu okuyabiliyor musunuz?

Bir fizik kuralının sonucunu hayretle ve defalarca izlemekten keyif alıyor olabilirsiniz. Ancak kabul etmemiz gereken bir gerçek var: Bir şeyi "izliyor" olmamız, onu "okuyabildiğimiz" anlamına gelmez. 

Kumaşların yarattığı renk değişimini izlemek, bir borsa grafiğindeki hareketlere bakıp sadece renkleri yorumlamaya benzer: 'Kırmızı düştü, yeşil çıktı.' Oysa x (→) ve y (↑) eksenindeki verileri okuyamadığınız sürece o hareketin gerçek bir karşılığı yok.

Analiz verisinden yoksun bu izleme hali, ne borsa örneğindeki gibi kendi finansal yatırımınıza, ne de renk analizindeki gibi kendi imaj yatırımınıza bir ışık tutamaz, neye hizmet ettiğini bilmediğiniz rastgele bir yatırım yapma riskini taşır.

İzlediğinizi kazanca döndürme fırsatı var mı, birlikte bakalım:

1) İçeriğin niteliği ve yerindeliği

Eğlencelik:

Kalitesi yüksek sosyal medya paylaşımları konusu değil meselem. “Mesleki” paylaşımların kalitesi de değil. Kim nasıl isterse hesabını öyle kurgular.   Kendinizle ilgili yanıt aradığınız ciddi bir konuda, size yol gösterecek kişilerin uzmanlığını doğru değerlendirin arzusundayım.. Bu önerilerin %99 oranda, eğlencelik videodan çıkamayacağını bilin istiyorum.

Bir diş hekimi, hastasının tedavisi bittikten sonra panorami̇k röntgen görüntüsünü paylaşıyor: "Hastamıza kanal tedavisi yaptık ama röntgene göre sizce çekse miydik? Ankete buyurun!" Hemen altında yorumlar akmaya başlıyor:

@bilirkisi_belma: Bence çekilmeliydi hocam, diş eti  hala gri duruyor! 🦷❌

@yorum_olsun_diye: Benimki de böyleydi, kanal kurtarmadı, keşke çekseydiniz... ❤️🙌

@alt_ton_avcisi: Bence kanal doğru karar, tebrikler! 😂🔥

@ayse_official_soruyor: Hocam benim de sağ alt dişimde sıkıntı var ama hamileyim, fotoğraf göndersem bir baksanız kanal mı lazım yoksa dolguyla kurtarır mıyız? Bir de hangi macunu önerirsiniz?? 🤔🤷‍♀️

Bir uzman tarafından size verilmiş önerinin, yolda yürürken ekran kaydıran birinin parmak ucunda "doğrulama" aramasını izlemek ne kadar trajikomik ise; bitmiş bir renk analizi uygulamasını baz alarak  "Siz ne düşünüyorsunuz?"  veya “Sıcak mı, soğuk mu?” diye takipçiye sormak da, ama asıl önemlisi bu paylaşım ve yorumlardan "kendine bir teşhis koymak" da bir o kadar akıl dışı benim gözümde. Tüm bu curcunanın akılcı tek bir yönü var, bu gülünç soruyu soranın etkileşim alması, takipçi artırması.

Herhangi bir renk analizi sisteminden eğitim dahi almamış, temeli olmayan,  sadece renk analizi ekipmanına sahip olup da internetteki bu taktiği kopyalamak suretiyle "fizik kanunu gösterisi" yapan ve "sıcak mı, soğuk mu?" anketiyle etkileşim alan kişilerin, bu işi sadece "kumaş yerleştirmek" sandıkları bir tabloyla karşı karşıyayız. Sıcak-soğuk renk paleti çarpıştırmasından, ne kontrast seviyeniz, ne hangi renkleri kullanabileceğiniz ortaya çıkar ama ezbere öneriler havada uçuşuyor.

Onları uzman zanneden takipçi kitlesinin ve daha da kötüsü, bu yetersizliği örnek alan yeni isimlerin yarattığı bu viral yanlışlıklar silsilesi ve ezbere oyunlar, mesleğimiz adına beni düşündürüyor

Çözüm vaadeden veya çözümü nerede bulabileceğinize işaret eden videolar

Diş hekimi örneğinden ilerleyelim;  çoğunlukla deneyimli bir uzmandan  hangi vakalarda kanal tedavisinin kaçınılmaz olduğunu, diş çekimi yerine bu tedaviyi seçmenin uzun vadeli avantajlarını, işlemin teknik zorluklarını, tedavi sonrası dişin ömrünü uzatacak profesyonel bakım önerilerini anlattığına şahit olursunuz. Hem meslektaşına teknik bir perspektif sunuyor olabilir hem de hastasına bilinçli bir yol haritası çiziyordur. İşte bu, izlenilesi ve ilham alınasıdır.

Renk analizinde de durum tam olarak bu:

Bir renk analizi seansından ne beklemeniz gerektiği, nelere çözüm olabileceği, öncesi/sonrası değişimleri, bir analizin hangi adımlarla ilerlediği, seansdan alınmış görüntülere eşlik eden açıklamalar, renk ve kombinasyon önerileri, aynı mevsimi paylaşanların dahi o biricikliğini görmek (bu benim tarzım mesela), sonucun makyaja ve saça yansımasını izlemek, renklerin yaratabileceği psikolojik desteğe dair fikir sahibi olmak, ürünlerin renk gruplarına veya gardırobunuza uygunluğuna dair incelemeler (bunu şahane şekilde yapan tanıdıklarım var) bunları işin uzmanından dinlemek-görmek gerçek bir kazançtır. Kendinize dair bir fikir verebilir veya vermeyebilir, ama arayışınızın eksik kısımlarını fark etmenizi sağlar en azından.. 

Dijital pazarlama dünyasının "eğlence ve bilgiyi harmanla" kuralını ben de biliyorum, fakat demek ki yaklaşık 18 yıl önce, taraf seçmişim  Paylaşımlarımı etkileşim oyununa çevirmemeyi - sanırım mizacım nedeniyle- yeğlemişim. 

Anladınız beni, eğlencelik video izlemeyin demiyorum.Salt eğlencelik videodan bir çıkarım yapıp çelişkilerde boğulmayın, zihninizde renklerinizi bilmeyişinizi yük gibi taşımayın diyorum.

Eğlence desteği olmayan bilgiye odaklanamıyorum diyorsanız, "ikisi birarada" alternatifleriniz olduğunu bilin. Eğlence ve bilgiyi rahatlıkla harmanlayabilen işini beğendiğim meslektaşlarım da var hem dünyada, hem Türkiye'de. Yani eğlencesiz bilgi istemem derseniz o da var.. 

Biz renk danışmanlarının gözünden:

Bizlerin de önüne bu amatör “bakın ben renk danışmanı oldum, kumaşlarım var” videoları çıkıyor..

Yeni bir analiz aracı, anlatımımızı destekleyecek farklı bir ikna tekniği veya işe yarayacağını düşündüğümüz yeni bir uygulama var mı diye izliyoruzdur bizler de arada..  Fakat sadece renklerin cilt rengini değiştirmesiyle kısıtlı, birbirinin kopyası içerikler artık izleyeni doyuran değil, sadece meşgul eden birer "mesleki gürültüye" dönüştü.

Görüşümdeki bu keskinlik, aslında mesleğimin yanlış algılanmasına karşı bir "dur" deyiş olmakla birlikte, popülaritenin artmasından ben de gizli bir zevk alıyorum. Bu popülerliğin bilgiyi değersizleştirmesini de anlıyorum, yeni nesil mesleklerin çoğunda bu böyle... Fakat bu gürültünün, renklerini merak edenleri tuzağa düşürmesine karşı sessiz kalamıyorum.

Videolardan nasıl fayda sağlarsınız

Bu çerez videolarda asıl sorun, bir şey görüyor olmanıza rağmen onu nasıl yorumlayacağınızı bilmemenizdir. Henüz renk analizi deneyimini yaşamadıysanız okumaya devam:

Ekrana bakıp videoya modellik yapan kişide bir değişim görüyorsunuz, ancak o değişim hakikaten rengin sıcaklığı-soğukluğuyla mı ilgili, rengin açıklığı-koyuluğuyla mı ilgili, kadraja giren açık rengin bir anda kamera ayarında değişiklik yapmasıyla mı ilgili olduğunu ayırt edecek donanıma sahip değilsiniz.

1)

Lütfen kendinize bir iyilik yapın: iki dakika vakit ayırıp sıcak ve soğuk alt tonlu renklerin niteliklerine dair bir kısa araştırma yapın.

Okuyun ki, izlediğiniz şovun sahte uzmanlığını saniyeler içinde ele verecek bir "sağlamanız" olsun elinizde.

İlkbahar pembeleri ve mavileri içinde 'Ben Yaz'ım' diye dolaşan renk şovmeninin size rehberlik edemeyeceğini veya söyleyeceklerine ne kadar güveneceğinizi tartacak bir 'teraziniz' olsun.

2)

Türk sosyal medya hesapları, yabancı hesaplara kıyasla daha aklı başında. İçeriğin boş olmasını yine de çok önemsemiyorum ama yanıltıcı bilgiler, aman aman...  Yabancı hesaplarda yanıltıcı bilgilerle karşılaşmanız daha olası.

Yabancı hesaplara dair, güvenilirlik sorgulamak için bir başka ipucu da; moda, güzellik ve stil üzerinden kendisine zaten milyonlarca takipçi edinip, yakın zamanda aldığı renk kursu ya da okuması sonrası, henüz bilgiyi ve pratiği sindirmeye vakit bulamadan takipçisiyle 'taze' renk danışmanı unvanıyla paylaşım yapanlar. Takipçi çokluğu, böyle durumlarda deneyim anlamına gelmeyebiliyor.

3)

Bu tarz videoları kaydırırken kendinize şu soruları sorun:

• Bu video ile kendime dair ne öğrendim?
• Bu video ile renk analizinin çıktılarına dair ne öğrendim?
• Bu video bana yanıt vermese de, yanıtı nerede bulacağıma dair yol gösterdi mi?
• İzlediklerim gardırobumdaki hatalı alışverişlerime derman oldu mu?
• Kazanç/zaman anlamında izlediğime değdi mi?
• Kendime dair tahminlerimi destekledi mi, kafamı daha da karıştırdı mı?

Renk grubunuzu tahmin etmek hakkında

Renk grubunuza dair bir tahmininiz varsa ve videoları bunu teyit amaçlı izliyorsanız bir küçük değerlendirme testi:

• Ait olduğunuzu düşündüğünüz renk ailesinden yeni ürünleri beklediğiniz sıklıkta kullanamıyorsanız
• Videoda aynı renk grubunda olduğunuzu  düşündüğünüz kişiden görerek aldığınız ruj beklediğiniz sonucu vermediyse
• Ben kesin buyum dediğiniz mevsimin renkleri sizi yorgun gösteriyorsa,
• Hatta bu doğrultuda boyadığınız/boyattığınız saçınızdan memnun kalmadıysanız

ihtiyacınız bir 'video izleme' değil, profesyonel bir 'okuma' olabilir.

Eğer renklerinizi keşfetme yolculuğa kendiniz çıkacaksanız; "şu mevsimdeyim" deyip konuyu kapatmak yerine, sıcak ve soğuk alt tonlu renklerin özelliklerini gerçekten araştırın ve ayna karşısında objektif bir gözle (mümkünse dürüst bir arkadaş eşliğinde) denemeler yapın.

Daha hızlı, kesin ve "içim rahat etsin" dediğiniz bir sonuç istiyorsanız; bugün Türkiye’nin pek çok şehrinde ulaşabileceğiniz renk danışmanlarına bir-iki saatinizi ayırın.

Çünkü asıl mesele sadece bir mevsim etiketine veya paletine sahip olmak değil; o renk paletini hayatınıza, gardırobunuza ve ruhunuza nasıl entegre edeceğinizi öğrenmektir. Gerçek bilgi, çığlık atan kalabalıklarda değil, doğru yöntemde.

Kısa, özetimsi bir not: Renk analizinin popülerleşmesine katkıda bulunan her paylaşımı aslında seviyorum; bu ilginin mesleğimizi büyüüttüğüne inanıyorum. Eğer bu videoları tatlı bir kedi videosu, bir bebek videosu gibi "eğlencelik" veya ASMR videosu gibi "rahatlatıcı" bir kategoriye koyup öyle izliyorsanız, ne âlâ, keyfini çıkarın.

Benim bu yazı ile amacım zamanın ne kadar değerli olduğunu hatırlatmak,  çözüm bulamadığımız anlarda yanlış kişiden yanlış bilgileri kendimize adapte etmeye ne kadar meyilli olduğumuzu göstermek ve buradan yanlış bilgiler devşirip gardırobunuzda hatalar yapmanıza engel olmanın ötesinde, aynaya baktığınızda kendinizi yanlış tanımanıza ve özgüveninizi boş yere zedelemenize mani olmak.

Benimkisi bir karalama kampanyası değil; zamanın kıymetini bilenler ve en önemlisi kendi benliğine saygı duyanlar için küçük bir "uyandırma servisi".