4 MEVSİMİN KISKACINDA MAKYAJ: Ürün satmak mı, sizi özgürleştirmek mi? (PART 1)

Eğitimimi aldığım günlerde de (eğitimin son günü isimsiz bir renkli kozmetik firması, ürünlerini tanıtıp, satıştan komisyon teklif etmişti), mesleğimde üç-beş sene deneyim kazandığımda da (çünkü meslektaşımın franchise aldığı bir sistemde üç sene birlikte çalıştık), renk analizi uygulaması ardından "tek bir markanın" makyaj malzemelerini satmaya dair olumsuz görüşe sahiptim. Ne kadar isabetli olduğunu, annemin dokümanları ile bir kez daha teyit ettim.

4 renk grubu üzerinden renkli kozmetik ürün satışı, ne yazık ki danışana değil, ticari kaygıya hizmet ediyor:

Ürün Satışını Garantilemek: Renk paletinin dar tutulması değilse de, renk niteliklerinin yeterince aktarılmayışı, müşteriyi ömür boyu belli başlı makyaj (veya giyim ürünlerini) renk hizmetini sunan o tek firmadan almaya yönlendiriyor.

Sisteme Bağlılık Yaratmak: Bazı franchise veren eğitim firmaları da, danışmanlarını sadece kendi ürünlerini satmaya zorlayarak, hatta bazen rekabet ortamını kötüye kullanarak, danışmanları sisteme köle hale getiriyor (danışanın, teklif edilen ürünleri satın almak istemediği durumlarda gerilen ortama dair yakınmalarını sıklıkla duydum)

Makyaj malzemelerinin kalitesi: Temelde bir kozmetik markası olmayan renk analizi eşlikçisi makyaj ürünlerinin, tüm koleksiyonda benzer kaliteyi tutturması çok mümkün değil. Bunu House of Colour (üç sene gözlemleme imkanım oldu) ve Gloria Mundé (anneme satılanlar)  ürünlerinden çok iyi biliyorum. Birinin far ve allıkları muhteşem iken, rujları yarım saat içinde renk değiştirebiliyordu. Pigment kaliteleri veya ürün içeriklerine dair bir yorumda bulunacak yetkinliğim veya merakım yok, buna mukabil aynı markanın tüm ürünlerin eşdeğer kalitede olmadığını rahatlıkla gözlemleyebildim. 

Ne kadar ürün satarsam o kadar iyi mantığı: Annemin renk danışmanlığı aldığı yerde 12 mevsim (her renk grubunu üçe ayırma) sistemi mevcut değildi. Mevsim üyelerine, baskın renk özelliklerine bakılmaksızın aynı ürünler hatta ürün paketleri satılmış. İncelerseniz göreceksiniz.  Annemin renk koordinatlarına yakın danışanlarımın hiç birinin anneme satılmış olan gloss, pudra, dudak kalemi, eyeliner kullanmayacağından bunca senenin birikimiyle eminim :) 

Renkli kozmetik markalarındaki çeşitliliğinin olamayışı: Çok kısa ve basit bir örnek vermem gerekirse: çoğunlukla sıcak gruplara veya açık gruplara önerilen kahverengi rimel! Kahverenginin de 50 tonu var malum. Acı kahve ile ışıltısını yansıtabilecek birine, adı yine kahverengi diye kolekisyondaki tek karamel kahveyi satmak haksızlık. 

Bu ticari sistemler de maalesef renk analizinden geçeli henüz 3 dakika olmuş kişiyi, belki de "bilginin pekişmesine daha çok vakit olduğu" argümanı ile hedefliyor. Eleştirdiğim sistemler elbette bir başlangıç sunar, ancak sizi en iyi ışıltınıza taşımak yerine, o firmanın ürün gamıyla kısıtlar. 

Annemin (satın almış olduğu mu demeliyim, anneme satılmış olan mı demeliyim) tonlarca ürünü kısmen kullandığını ve bir daha aynı markadan ürün almadığını biliyorum.

Bu tarz girişimlerin, odaklanılmış tek iş dalı halinde yapılması gerekliliğine, bu geçmişten gelen kartelanın önüme çıkması ile bir kez daha inancımı tazeledim, şöyle ki:

Piyasada Elea Blake (kozmetik),  Indigotones (kozmetik), Kettlewell Colours (basic giyim) gibi, renk danışmanlığı kökenli olup, bu prensipleri merkeze alarak, üretime titizlikle ve full konsantrasyon girmiş ve  mükerrer alışveriş yapan hayranları olan firmaları beğeniyle takip ediyorum. Göz atmanızı öneririm.

Öte yandan, House of Colour, Colour Me Beautiful veya artık piyasada olmayan (hikayesini aşağıda paylaşacağım) Gloria Mundé gibi hem danışmanlık yapıp hem de kendi ürünlerini satmaya odaklanan ana akım sistemlere epey mesafeli bakıyorum.

• Çünkü bu kadar çok şeye aynı anda odaklanmaya çalışan bir yapıyı gören bir renksever haklı olarak "Bu renk analizinin odağı nerede?" diye soruyor ya da sormalı..  "Bana ürün satışı yapmak mı birincil amaç", yoksa  "O çok sevdiğim markanın standında bile hangi rujun, farın veya allığın tam olarak bana yakışacağını kendi başıma seçebilmemi sağlamak" mı?
• Avrupa'dan bu yazıyı okuyanlar için de bir uyarı olsun: renk analizinde uzun süredir var oluşları, günceli takip ettikleri anlamına gelmiyor. Örneğin House of Colour'ın makyaj ürünleri de, kartelaları da, sizi en sonunda ulaştıracakları nokta da sadece 4 ana mevsimden biri!

Annemin kartelasındaki markayı, Gloria Mundé'yi araştırdım:

80’li ve 90’lı yıllarda 9 ülkede milyon dolarlık bir hacme ulaşmış, renk analizi dünyasının parlayan yıldızıymış.  Ancak 1995 yılında kritik bir dönüm noktasına gelinmiş ve marka, kozmetik dünyasının doğrudan satış devi BeautiControl’e satılmış.

Bu belli ki sadece bir ticari satış değil, aynı zamanda bir vizyon değişimi olmuş. Profesyonel renk danışmanlığı, artık başlı başına bir hizmet olmaktan çıkıp; ruj, allık ve far satmak için kullanılan bir 'ikna aracına' dönüşmüş belli ki. BeautiControl müşteriye salt  'senin rengin bu, o zaman şu ürünü almalısın' demek için kurgulanmış bir satış stratejisi oluşturmuş.

Sonunda, bu devasa sistem de kendi ağırlığını taşıyamamış. BeautiControl, önce Tupperware çatısı altına girmiş ve takvimler 2017'yi gösterdiğinde, bir zamanların milyon dolarlık bu imparatorluk tamamen sönmüş.

Bu hazin son bize şunu gösteriyor: Eğer odağınız insanı 'özgürleştirmek' yerine ona sadece 'ürün satmak' olursa, sistem ne kadar devasa olursa olsun ruhunu kaybediyor. Gloria Mundé'nin kartelalarının bugün çekmecelerde birer nostalji olarak kalma sebebi odağına insanı değil, stokları eritmeyi koymuş olması gibi görünüyor bana.

Sonuçta, annemin o yıllar öncesinden kalan renk kartelası bana bir şey hatırlattı:

Renkler, bizi kutulara hapsetmek için değil, bizi özgürleştirmek için var. Kozmetikle de eşleştirilen "4 ana mevsim"in insanların farklılıklarını ayrıştırmaya yetmediğini epey sene önce fark ettim. 

Bir sonraki yazıda, neden uzun süredir uyguladığım 12 alt grubun dahi yetmediğini ve Türkiye’de bir ilki gerçekleştirerek renk yolculuğunu nasıl kişiye özel bir imzaya dönüştürdüğümü anlatacağım. Konumuz renk gruplarının sayısı olmayacak!